Un café máis: deseño con impacto social
Proxecto de aprendizaxe-servizo no que alumnado universitario deseñou unha campaña social en cafeterías para visibilizar a exclusión social e apoiar o labor da asociación BoanoiTe.
Deseñar para facer visible o invisible
A primeira fase do proxecto centrouse na comprensión da realidade social vinculada ás persoas sen fogar e no coñecemento do labor desenvolvido pola Asociación BoanoiTe na cidade de A Coruña.
O alumnado mantivo unha reunión coa entidade colaboradora para coñecer as súas necesidades reais de comunicación e reflexionar sobre a escasa visibilidade social que adoitan ter este tipo de organizacións e os colectivos cos que traballan.
A partir deste contacto inicial realizouse unha fase de investigación e análise sobre exclusión social e representación visual da vulnerabilidade. O alumnado estudou campañas de sensibilización, reflexionou sobre os estereotipos asociados ás persoas sen fogar e analizou como o deseño gráfico pode contribuír á empatía e á transformación social.
Ademais, identificouse un reto comunicativo concreto: conseguir captar a atención das persoas usuarias das cafeterías nun contexto de elevada saturación visual e nun espazo de tránsito breve, empregando mensaxes claras, respectuosas e capaces de xerar reflexión e participación cidadá.
Pode o deseño cambiar a maneira de mirar?
A partir da investigación inicial, o alumnado desenvolveu unha reflexión crítica sobre o papel da comunicación visual na percepción social da pobreza e da exclusión.
Durante o proceso analizouse como determinadas representacións poden contribuír á invisibilización, ao paternalismo ou á creación de estereotipos arredor das persoas sen fogar. Isto levou ao alumnado a cuestionar como comunicar unha realidade social complexa desde a empatía, a dignidade e o respecto.
A campaña “Un café máis” non se concibiu unicamente como unha acción de recadación simbólica, senón como unha intervención de sensibilización social nun espazo cotián como é unha cafetería. O alumnado reflexionou sobre como captar a atención de persoas habituadas á saturación publicitaria e como transformar un acto rutinario —tomar un café— nun momento de reflexión e participación cidadá.
Esta fase permitiu comprender o deseño non só como unha ferramenta estética ou comercial, senón tamén como un instrumento con capacidade para xerar conciencia social, visibilizar problemáticas e fomentar pequenas accións colectivas con impacto comunitario.
Un café máis: deseño con propósito social
O alumnado desenvolveu a campaña “Un café máis” en colaboración coa Asociación BoanoiTe e dúas cafeterías da cidade de A Coruña, creando unha acción de sensibilización social baseada na participación cidadá e nas pequenas accións cotiás.
A proposta consistiu na instalación de materiais gráficos deseñados polo alumnado —globos, adhesivos, carteis e outros soportes visuais— que convidaban ás persoas usuarias das cafeterías a “deixar un café máis”, realizando unha pequena achega simbólica destinada a apoiar o labor social da entidade.
O proxecto buscou principalmente aumentar a visibilidade de BoanoiTe e favorecer a reflexión sobre a realidade das persoas sen fogar a través dunha intervención integrada nun espazo habitual de socialización.
O alumnado asumiu o proceso completo de traballo: investigación, conceptualización, desenvolvemento visual, adaptación ás limitacións reais de produción, instalación dos materiais e presentación pública da campaña. A experiencia permitiu aplicar os coñecementos de deseño e comunicación visual nun contexto real, reforzando o compromiso social e o traballo colaborativo.